OHAL DÖNEMİNDE YASAMA

“Demokrasinin korunması hukuk devleti ilkelerine uyulmasına bağlıdır”

ÖZGÜRLÜK ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ
24 EKİM 2016
UZMAN GÖRÜŞÜ

Anayasanın 120. maddesinde özgür demokratik düzeni ortadan kaldırmayı amaçlayan yaygın şiddet olaylarının çıkması halinde bu tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla olağanüstü hal ilan edilmesi ve bu dönemde bazı temel hak ve özgürlüklerde kısıtlama yapılması öngörülmüştür. Ancak 15. maddeye göre bu kısıtlamaların milletlerarası hukuktan kaynaklanan yükümlülükleri ihlal etmemesi ve durumun gerektirdiği ölçüyü aşmaması gerekmektedir. Dolayısıyla 15 Temmuz darbe girişimiyle demokrasi ve kamu düzeni için ortaya çıkan tehdidi ortadan kaldırmak için olağan hukuk düzeninin tanıdığı yetkilerin yeterli olmaması halinde hükümetin anayasal yetkilerini kullanarak olağanüstü hal ilan etmesi hukuka uygundur. Bu kararın yerindeliğini denetleme yetkisi ise parlamentoya ve diğer demokratik güçlere aittir. Ancak olağanüstü hal süresince alınan ekstra tedbirlerin dokunulmaz hakları ihlal etmemesi, olağanüstü hal süresiyle ve durumun gerekleriyle sınırlı olması anayasal bir zorunluluktur.

 

OHAL kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) alınan tedbirlerin yukarıda belirtilen anayasal sınırlar açısından ciddi soru işaretleri taşıdığı görülmektedir. Bu tedbirler yüz bini aşan ve bir kısmının sözü edilen darbe teşebbüsüyle ilgisi olma olasılığının çok zor olduğu anlaşılan her kademeden kamu görevlisinin ömür boyu tekrar dönmemek üzere görevden çıkarılmasını ya da uzaklaştırılmasını kapsamıştır.   Kararnamelerin kapsamı ve uygulama alanı kamu sektörüyle sınırlı kalmamış, sivil kuruluşları, belediyeleri, özel okulları, üniversiteleri ve sağlık kuruluşlarını, medyayı, iş ve finans sektörünü ve şüphelilerin ailelerini de etkilemiştir. Kararnamelerle oluşturulan usullerin, idare ve ceza hukukunun usuli güvencelerinden önemli ölçüde ayrıldığı görülmektedir. Demokrasinin korunması hukuk devleti ilkelerine uyulmasına bağlıdır. Anayasa ve hukukun göz ardı edilerek terörle mücadelenin başarılı olması ve demokrasinin korunması mümkün değildir. O nedenle mücadelenin hukuk devleti ilkeleri gözetilerek yürütülmesi başarılı olması açısından hayati önem taşımaktadır.

YAZAR ÖZGÜRLÜK ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ

http://ozgurlukarastirmalari.com/