İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ 2018

İçtüzük değişikliği Mecliste kabul edildi.

mecliste.org
09 EKİM 2018
GÜNCELLEMELER

Geçen hafta toplanan Anayasa Komisyonu, TBMM Başkanı ve İzmir AK Parti Milletvekili Binali Yıldırım tarafından TBMM Başkanlığına sunulan İçtüzük değişikliği teklifini görüştü. İçtüzük değişikliği teklifi ağırlıklı olarak, Anayasaya uyum kapsamında zorunlu değişiklikler içeriyordu. Ayrıca, teklifte komisyon görüşmeleri, sivil toplum katılımı, Meclisin bilgi edinme ve denetim yolları, ortadan kaldırılan kimi uygulamaların (sıkıyönetim, idam cezası) İçtüzükten çıkarılması, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve veto yetkisine ilişkin düzenlemeler de bulunuyordu. Teklifin komisyon görüşmeleri uzlaşı ile geçti, teklifin tamamı oy çokluğu ile kabul edilerek Genel Kurula sevk edildi. Komisyon raporunda partilerin muhalefet şerhi bulunmuyor.¹ İki maddesi yürürlük maddesi olmak üzere 31 maddeden oluşan teklifin Komisyon görüşmeleri sonunda metnin 4 maddesi metinden çıkarıldı, 11 maddede de ortak önerge ile değişikliği gidildi.

 

Metinden çıkarılan maddeler arasında “2. Madde: Başkanlık Divanı oluşturulurken, Başkan hariç hesaplama yapılması”, “4. Madde: Komisyonların adlarının ve görevlerinin değiştirilmesi”, “6. Madde: Komisyonlarda söz alma süreleri, komisyonların konuşma sürelerinin düzenlenmesi” ve “27. Madde: TBMM Bütçesinin Genel Sekreter tarafından hazırlanması” bulunuyordu.

 

  • Metinden çıkarılan maddeler arasında “2. Madde: Başkanlık Divanı oluşturulurken, Başkan hariç hesaplama yapılması”, “4. Madde: Komisyonların adlarının ve görevlerinin değiştirilmesi”, “6. Madde: Komisyonlarda söz alma süreleri, komisyonların konuşma sürelerinin düzenlenmesi” ve “27. Madde: TBMM Bütçesinin Genel Sekreter tarafından hazırlanması” bulunuyordu.
  • Uluslararası anlaşmaların TBMM’ye Dışişleri Komisyonu tarafından sunulması uygulamasını düzenleyen 16. Madde Komisyonda değiştirilerek, “Cumhurbaşkanınca TBMM’ye sunulması, sonrasında gelen kağıtlar listesinde yayınlanır ve Genel Kurulun bilgisine sunulur. Bu tarihten itibaren ise milletvekilleri tarafından andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun tekliflerinin tabi olduğu usule göre işlem görmesi” şeklinde düzenlendi.
  • Ayrıca, teklifin yazılı soru önergelerini düzenleyen 18. Maddesinde, “yazılı soru önergelerinin 500 kelime ile sınırlanması” ifadesi de metinden çıkarıldı.
  • Teklifin 19. Maddesi ile “Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında verilen Meclis soruşturması önergeleri” düzenleniyordu, geçmiş yasama dönemlerinde verilen soruşturma önergelerini kaldıran ifadeler de maddeden çıkarıldı, ek olarak “Parlamenter hükûmet sisteminde görev yapmış olan Başbakanlar ve bakanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.” cümlesi eklendi. Böylelikle geçmiş dönemlerde verilen Meclis soruşturma önergelerinin de kadük² olmasının önüne geçildi.
  • Kabul edilen metin ile ayrıca mevcut İçtüzükteki parlamenter sisteme ait “Başbakan, bakanlar kurulu, kanun tasarısı, gensoru, sözlü soru, hükümet, olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi” ifadeleri çıkarıldı, ilgili yerlere “Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan, olağanüstü hal cumhurbaşkanlığı kanun hükmünde kararnamesi” ifadeleri getirildi.
  • Teklifin 6. ve 7. maddesiyle düzenlenen Komisyon çalışmalarına katılma ve bilgi verme konularında da esasa yönelik değişikliğe gidilmesinin önleme gerekçesi ile mevcut maddeler korundu, Komisyonların bilgi alma biçimlerini de düzenleyen 6. madde tekliften tamamen çıkarıldı. Böylelikle sivil toplumun komisyon toplantılarına katılabileceğini düzenleyen madde İçtüzükten çıkarılmış oldu

Komisyon çalışmasının tamamlandığı teklifin bugün Genel Kurulda görüşülmesi bekleniyor.

 


¹Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı İzmir Milletvekili Binali Yıldırım’ın Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi (2/772) ve Anayasa Komisyonu Raporu, https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem27/yil01/ss4.pdf 
²Yasama meclisinin değişmesi ile önceden sunulan yasa tasarılarının değerini yitirmesi. TDK, Güncel Türkçe Sözlük
³Anayasa Komisyonu, 4 Ekim 2018 tarihli toplantı tutanakları, https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/komisyon_tutanaklari.goruntule?pTutanakId=2179

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.