mecliste.org'dan

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna başvuru sayısı 1399

mecliste.org
11 ŞUBAT 2019
mecliste.org'dan

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu (İHİK) Başkanı ve Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun komisyona gelen başvurular hakkındaki soru önergesini cevapladı. Komisyonun 27. Dönem çalışmalarına dair bilgi ve verileri içeren cevap metninde gelen başvuruların konuları, yazışma yapılan kurumlar, başvurular sonucunda kurulan alt komisyonlar ve bu konuda ihtiyaçlara yer veriliyor. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, ülkemizde insan haklarının ulusal düzeyde korunması amacıyla kurulan ilk ulusal insan haklarını koruma mekanizmasıdır ve Avrupa Birliği tam üyelik başvurusu yapıldığı dönemde kurulmuştur. Komisyonun görev alanı 3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanunu ile belirlenmiştir. Buna göre Komisyonun görevleri arasında;

 

  • Uluslararası alanda kabul gören insan hakları konusundaki gelişmeleri izlemek,
  • Türkiye’nin insan hakları alanında taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla T.C. Anayasası ve diğer ilgili mevzuat ve uygulamalar arasında uyum sağlamak amacıyla yapılması gereken değişiklikleri tespit etmek ve bu amaçla yasal düzenlemeler önermek, TBMM Başkanlığınca havale edilen kanun tekliflerini görüşmek, TBMM komisyonlarının gündemindeki konular hakkında, istem üzerine görüş ve öneri bildirmek,
  • Türkiye’nin insan hakları uygulamalarının, taraf olduğu uluslararası antlaşmalara, Anayasa ve kanunlara uygunluğunu incelemek ve bu amaçla, araştırmalar yapmak, bu konularda iyileştirmeler, çözümler önermek İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu yaptığı incelemelerle insan hakları uygulamalarını denetlemekte; bu uygulamaların Anayasa’ya, uluslararası antlaşmalara uygun olup olmadığı tespit edilmekte ve ilgili makamlara önerilerde bulunulmak,
  • İnsan haklarının ihlale uğradığına dair iddialar ile ilgili başvuruları incelemek veya gerekli gördüğü hallerde ilgili mercilere iletmek,
  • Gerektiğinde dış ülkelerdeki insan hakları ihlallerini incelemek ve bu ihlalleri o ülke parlamenterlerinin dikkatlerine doğrudan veya mevcut parlamenter forumlar aracılığıyla sunmak, Komisyon’un yurtdışı çalışmaları, genellikle, yurtdışına göç etmiş Türk vatandaşları ve ülkemiz sınırları dışında yaşayan soydaşlarımızın maruz kaldığı insan hakları ihlallerinde yoğunlaşmak ve
  • Her yıl yapılan çalışmaları, elde edilen sonuçları, yurtiçi ve dışında İnsan Haklarına saygı ve uygulamaları kapsayan bir rapor hazırlama bulunmaktadır.

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu her yıl veya belli zaman dilimlerini kapsayan çalışmalarına ilişkin bir faaliyet raporu hazırlamaktadır. Bu raporlarda; Komisyon toplantıları ve alınan kararlar, Alt Komisyonların çalışmaları, kabul edilen raporlar, Komisyon’un çeşitli temasları ve başvurulara ilişkin veriler yer almaktadır.

 

Komisyona, insan hakları ihlalleri ile ilgili, dilekçe şeklinde, birçok başvuru yapılmaktadır. Yapılan başvurular ilk olarak Komisyon uzmanları, ardından Komisyon Başkanı tarafından incelenmektedir. Bu inceleme sonunda, kimlik bilgisi, imza ve adres içermeyen dilekçelerle; belli bir talebi içermeyen, protesto niteliğinde olanlar hakkında işlem yapılmamaktadır. Komisyon, başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlem hakkında başvuru sahibine en geç 60 (altmış) gün içinde bilgi vermektedir.
27. Yasama Döneminde, Komisyona gelen başvurulara göre en fazla başvuru (831 ) “tutukluların ve hükümlülerin hakları” konusunda oldu. Diğer başvurular konularına göre şöyledir:

 

  • Ayrımcılık yasağı  9
  • Düşünce ve ifade özgürlüğü  1
  • Aile kurma ve ailenin korunması  4
  • Yerleşme ve seyahat özgürlüğü 12
  • Hak arama hürriyeti   6
  • Yaşama hakkı     19
  • Adli hata sonucu tazminat hakkı     1
  • Çocuk hakları    3
  • Engellilerin hakları   10
  • Mülkiyet hakkı       7
  • Eğitim ve öğretim hakkı     6
  • Çalışma ve sözleşme özgürlüğü   30
  • Sosyal güvenlik hakkı      22
  • İşkence yasağı      44
  • Sığınma hakkı    1
  • İhraç, sınır dışı veya iade etme yasağı      1
  • Uyrukluk hakkı       2
  • Dilekçe hakkı     6
  • Sağlık ve hasta hakkı 110
  • Tutuklu ve hükümlülerin hakları     831
  • Diğer haklar      57
  • Kötü muamele     43
  • Kamu hizmetlerine girme hakkı     8
  • Çalışma hakkı      27
  • Kölelik ve zorla çalıştırma yasağı    1
  • Kişi özgürlüğü ve güvenlik hakkı   7
  • Adil yargılanma hakkı    161
  • Özel hayatın gizliliği hakkı   2
  • Konut dokunulmazlığı 1

 

 

Bunun dışında işleme alınmayan 67, başvurucunun bilgilerinin olmadığı 4, belli bir konuyu içermeyen 14, incelenemez bulunan 85 başvuru olmuştur.

 

Gelen başvurular kapsamında bakanlıklar da dahil olmak üzere çeşitli kurum, kuruluş ve kişilerle toplam 1226 yazışma yapılmıştır. Bu kurumlar arasında Adalet Bakanlığı (519) ilk sırada gelmekte, onu milletvekilleri (449), dernekler (105), İçişleri Bakanlığı (31) ve İnsan Hakları Derneği (27) ile olan yazışmalar takip etmektedir.

 

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 27. Dönemde, beş dinleme, üç yerinde inceleme yapmıştır. Bu kapsamda Göç ve Uyum Komisyonu ve Hükümlü ve Tutuklu Hakları Alt Komisyonu olmak üzere iki alt komisyon kurulmuştur. Hükümlü ve Tutuklu Hakları Alt Komisyonuna iletilen yerinde inceleme talebi sayısı 67’dir.

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.