mecliste.org'dan

Sorunlar tespit edilmeden yasa yapılabilir mi?

mecliste.org
12 MART 2019
mecliste.org'dan

Meclisin denetim ve bilgi edinmek için kullanıldığı araçlardan biri olan Meclis araştırması, Meclisin, Anayasanın 98 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince yaptığı incelemedir. “Anayasa ve Meclis İç Tüzüğü uyarınca belli bir konuda derin bir inceleme ve araştırma yapmak ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla siyasi parti gurupları ya da 20 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığına araştırma önergesi verilir. TBMM’de temsil edilen siyasi parti gurupları tarafından uzlaşma sağlanması durumunda Meclis Araştırması komisyonu kurulabiliyor.”

 

Meclis araştırması önergesi verilen, toplumu ilgilendiren bir konu veya sorun TBMM’de şu aşamaları takip ederek görüşülür:

 

  • Meclis araştırma açılması; siyaset parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yazılı bir önergeyle istenebilir.
  • Meclis araştırması önergesi, Genel Kurulda okutularak bilgiye sunulurken, bir örneği de Meclis Başkanı imzasıyla Cumhurbaşkanlığına gönderilir.
  • Önerge, Meclis Genel Kurul gündeminin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler” arasında sıraya girer.
  • Meclis araştırması önergesinin Genel Kuruldaki görüşmesinde, konuşma süreleri genel hükümlere tabidir, milletvekilleri 10’ar dakika, komisyon, yürütme ve siyasi parti grupları için 20’şer dakikadır.
  • Görüşme sonunda yapılan oylama ile Meclis araştırması açılıp açılmamasına, bir başka deyişle Meclis Araştırması Komisyonu kurulup kurulmamasına karar verilir.
  • Meclis araştırması açılması kabul edilirse, Meclis Araştırması Komisyonuna her parti grubu, Meclisteki sandalye sayısı oranında temsil edileceği şekilde Meclis Başkanlığının belirttiği sayıda üye adayını bildirir. Grupların bildirdiği adaylar liste halinde Genel Kurulda okunur ve oylamayla seçim gerçekleştirilir.
  • Komisyona seçilen üyeler kendi aralarından Başkan, Başkanvekili, Sözcü ve Katip seçerler. Böylelikle Komisyonun 3 aylık görev süresi de başlamış olur. 3 ay içerisinde araştırmasını tamamlayamayan Komisyon 1 aylık ek süre kullanmayı kararlaştırabilir.
  • Meclis Araştırması Komisyonu bakanlıklardan, kamu kurum ve kuruluşlarından, yerel yönetimlerden, üniversitelerden, kamu iktisadi teşebbüslerinden, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından, kamu yararına çalışan derneklerden bilgi isteme, buralarda yerinde inceleme yapma, ilgililerini çağırıp bilgi alma, uygun bulacağı uzmanların bilgisine başvurma ve Ankara dışında çalışma yetkilerine sahiptir.
  • Komisyon sivil toplum kuruluşlarının, özel sektörün, basın ve yayın kuruluşları mensuplarının ve gerçek kişilerin görüşlerine de başvurabilir. Meclis Araştırması Komisyonu yaptığı incelemeler ve araştırmalar sonrasında bir rapor hazırlar.

Meclis Araştırması Komisyonları hangi konuları araştıracak?

 

27. Dönem ikinci yasama yılında kurulması kararlaştırılan 5 Meclis Araştırması Komisyonu bulunuyor. Meclis tarafından üzerinde araştırma yapılacak konular ağırlıklı olarak sağlık alanında, ayrıca hayvan hakları, tıbbi bitkiler ve bağımlılık konularında da araştırma yürütülecek. Araştırma komisyonlarının kurulma aşamasında daha önce partilerin verdiği araştırma önergeleri birleştirildi, böylece komisyon kurulması Meclisteki siyasi parti gruplarının ortak kararı ile sağlandı. Meclisin önümüzdeki dönemde araştırma yapacağı komisyonlar şu şekilde:

  • Bilişim Teknolojileri Bağımlılığının Etkilerinin İncelenerek Olası Zararlarının Bertaraf Edilmesi ve Bu Teknolojilerin Kontrollü Kullanımının Sağlanması İçin Yapılması Gerekenlerin Saptanması Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu – 21 Şubat 2019 tarihinde kuruldu, üye seçim aşamasında
  • Hayvanların Haklarının Korunması ile Hayvanlara Eziyet ve Kötü Muamelelerin Önlenmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu – 20 Şubat 2019 tarihinde kuruldu, üye seçim aşamasında
  • ALS, SMA, DMD, MS Hastalıklarında ve Kesin Tedavisi Bilinmeyen Diğer Hastalıklarda Uygulanan Tedavi ve Bakım Yöntemleri ile Bu Hastalıklara Sahip Kişiler ve Yakınlarının Yaşadıkları Sorunların ve Çözümlerinin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu – 5 Şubat 2019 tarihinde kuruldu, üye seçim aşamasında
  • Down Sendromu, Otizm ve Diğer Gelişim Bozukluklarının Yaygınlığının Tespiti ile İlgili Bireylerin ve Ailelerinin Sorunlarının Çözümü İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu – 6 Kasım 2018 tarihinde kuruldu, üye seçim aşamasında
  • Tıbbi ve Aromatik Bitki Çeşitliliğinin Korunmasında, Bunların Üretiminde ve Pazarlanmasında Karşılaşılan Sorunlar ile Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu – 7 Kasım 2018 tarihinde kuruldu, üye seçim aşamasında

Buna ek olarak, Dilekçe Komisyonu genel kurulunun 31 Ekim 2018 tarihli kararıyla kurulan “Obezite İle Mücadele Yöntemleri ve Cerrahi Uygulamadaki Malpraktis İddiaların Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonu” ile de Mecliste bir konuda daha araştırma yürütülüyor. Komisyon şimdiye kadar iki toplantı yaptı. Komisyonun ikinci toplantısına görüşüne başvurulmak üzere Türk Tabipleri Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü’nden temsilciler davet edildi.

Toplantıda verilen bilgilere göre obezite dünyada olduğu gibi ülkemizde de sağlık konusunda önemli sorunlardan biri olarak kabul ediliyor. Toplantıda yer verilen Dünya Sağlık Örgütü 2016 yılı verilerine göre, 18 yaş üstü 1,9 milyar insandan, 650 milyonu obez.

Türkiye’de ise vücut kütle endeksine göre 4 kişiden yaklaşık 3’ü kilolu, fazla kilolu veya obez olarak, 3 kişiden 1’i ise obez olarak sayılıyor. Sağlık Bakanlığı’nın 2010 yılında yaptığı çalışmanın da veri olarak değerlendirdiği toplantıda, fazla kilolu, obez ve morbit obezlerin Türkiye nüfusuna oranı yüzde 63, morbit obezlerin oranı ise yüzde 2,9. Aynı verilere göre erkeklerin yüzde 20.5’i ve kadınların ise yüzde 41’i obez.*

 


*Beden Kitle İndeksi = Ağırlık (kg) / Boy (m)2 formülü ile hesaplanır. Beden kitle indeksi bu hesaplama sonucunda 40 üzerinde çıkanlar morbit obez olarak adlandırılır. Ayrıntılı bilgi için bkz. Dünya Sağlık Örgütü: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight , Sağlık Baknalığı: https://www.saglik.gov.tr/TR,11692/obezite.html ; Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/obezite, Sağlık Bakanlığı Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması-2010: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/obezite/turkiyede-obezitenin-gorulme-sikligi.html 

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.