mecliste.org'dan

OHAL sonrası düzenlemeleri içeren teklif kanunlaştı.

mecliste.org
23 TEMMUZ 2018
mecliste.org'dan

2 yıldır devam eden OHAL uygulaması sona erdi. OHAL döneminde, terör örgütleri ile mücadele kapsamında kamu kurumlarına verilen bazı yetkilerin yeni dönemde de devam ettirilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda hazırlanan “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” AK Parti Grup başkanvekilleri Bülent Turan, Özlem Zengin, Muhammet Emin Akbaşoğlu ve Cahit Özkan imzası ile TBMM Başkanlığına sunuldu.  Başkanlık kanun teklifini Adalet Komisyonuna sevk etti. Başkanlık Divanını oluşturan ve başkanlığına AK Parti Kastamonu Milletvekili Hakkı Köylü’nün seçildiği Adalet Komisyonu, kanun teklifini 19-20 Temmuz’da görüştü. Kanun teklifi bugün TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek kanunlaştı.

 

Yürürlük maddeleri de dahil olmak üzere 27 maddeden oluşan kanun teklifine Genel Kurulda 1 madde eklendi. Teklifin gerekçesinde, “Türkiye’de OHAL’in uzatılmayacak olması nedeniyle terör örgütleri ile mücadelede olağan dönemde hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde mücadele edebilmek amacıyla” böyle bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu yer alıyor. Teklifin hangi konularda düzenlemeler içerdiğini sizin için hazırladık:

 

  • Valilere, kamu düzeni veya güvenliğinin tehditi olan, olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak veya bu konuda ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde 15 günü geçmemek şartıyla, kişilerin ildeki belirli yerlere giriş ve çıkışını sınırlama yetkisi verilmektedir. Ayrıca, valilere, belirli yerlerde ve saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini düzenleme ve sınırlama yetkisi verilmektedir.
  • Sulh ceza hakiminin iznine ihtiyaç duymadan, askeri alanlarda askeri birlik komutanı veya sorumlu askeri amirin yazısı ile kişilerin üstü, araçları aranabilecektir. Erbaş ve erlerin özel kağıtları ve eşyası aranabilecek.
  • Anayasa değişikliği ile ortadan kalkan sıkıyönetim uygulamasını düzenleyen 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu da yürürlükten kaldırılmaktadır.
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde devam eden davalarda yeniden yargı yolu ihlal kararı kesinleşmeden olmamakta bu nedenle var olan dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon gibi uygulamalar tercih edilmemektedir. Bu uygulamalar ile devlet, ihlalin varlığını kabul ederek telafi edecek adım atabilmektedir. Bu düzenleme ile AİHM ihlal kararı vermeden de söz konusu uygulamalar ile yargı yolu yeniden başlayabilecektir.
  • Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda da düzenlemeye gidilmekte, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapılmayacağı hallere “vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılmaz derecede zorlaştırmayacak” ifadesi eklenmektedir. Ek olarak açık yerlerdeki toplantıların dağılma saatini gece vaktinin başlaması, kapalı yerledeki toplantıları ise saat 24.00 ile sınırlamaktadır. Açık yerdeki toplantı ve yürüyüşlerin 24.00’a kadar uzatilabilmesi için ise valilik ve kaymakamlıkların izni gerekmektedir.
  • Milli İstihbarak Teşkilatı (MİT)’nın tarafı olduğu hukuk uyuşmazlıklarında, dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk dahil, arabuluculuk usulü uygulanmayacaktır. Ayrıca, MİT Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamı dışında bırakılmıştır.
  • Terörle Mücadele Kanununda yapılan değişiklik ile gözaltı süreleri yeniden düzenlenmekte, üç yıl ile sınırlı olmak kaydıyla, “devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları’ ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından; gözaltı süresi, 48 saati, toplu olarak işlenen suçlarda ise 4 günü geçemeyecek şekilde düzenlenmektedir. Gözaltı süresi, hakim kararı ile ve dosya üzerinden de değerlendirme yapılarak en fazla iki defa uzatılabilecektir. Yani hakim kararı ile göz altı süresi en fazla 12 gün olabilecektir.
  • Üç yıl süreyle, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu’nca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılarla irtibatı, iltisakı veya ilişkisi olduğu değerlendirilen yargı ve yüksek yargı üyeleri meslekten çıkarılabilecektir. Bu düzenleme Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun salt çoğunluğu, Yargıtay Daire Başkanı ve üyeleri hakkında Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu, Danıştay Daire Başkanı ve üyeleri hakkında Danıştay Başkanlık Kurulu, hakim ve savcılar hakkında Hakim ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nca, askeri hakimler hakkında Milli Savunma Bakanı’nın başkanlığında, bakan tarafından seçilen iki askeri hakimden oluşan komisyon, Sayıştay meslek mensupları hakkında da Sayıştay Başkanı’nın başkanlığındaki komisyon meslekte kalmalarına ya da meslekten çıkarılmalarına karar verilebilecektir.
  • Kamu görevinden ihraç edilen daha sonra OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevlerine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadrolarına göre atama yapılacak. Müdür yardımcısı ve daha üst kademeler için ise önceki pozisyonlarındaki ünvanları esas alınacaktır. Yani ihraç öncesinde Bölge Müdürü olan kamu çalışanı bu pozisyonundan önceki pozisyonuna göre atanacaktır.
  • Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, terörle bağlantılı olduğu öne sürülen şirketlere, 3 yıl daha kayyım atayabilecektir.
    Kamudan ihraç edilen asker ve polislerden mahkeme kararıyla görevine iade kararı verilenler ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’nda başvurusu kabul edilenler, eski kadrolarına dönebilmeleri bakan onayı ile mümkün olacaktır. Eski kadrolarına dönmelerine onay verilmeyenler ise Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bünyelerinde kurulacak araştırma merkezlerinde istihdam edilecektir. Komisyonda görüşülürken bu maddeye Dışişleri memurları da eklenmiştir. Böylelikle iade kararı verilen Dışışleri memurları da Dışişleri Bakanlığı bünyesinde kurulacak araştırma merkezlerinde istihdam edilecektir.  

 

Kanun teklifinin komisyon raporuna ulaşmak için tıklayın.

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.