mecliste.org'dan

YSK'yla ilgili kanun teklifi neler getiriyor?

mecliste.org
24 KASIM 2017
mecliste.org'dan

AK Parti Milletvekili Mustafa Elitaş imzasıyla 21 Kasım’da Meclis Başkanlığına sunulan Yüksek Seçim Kurulunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi 24 Kasım’da Anayasa Komisyonunda görüşülmeye başlıyor. Son 10 yılda yapılan 10 seçim ve nüfustaki artış YSK’nın iş yükünün arttığı ortaya koymuştur. Bu iş yükü artışına bağlı olarak teklifle YSK’nın teşkilat yapısı güçlendirilmek istenmektedir.

 

Anayasa Komisyonu YSK ile ilgili değişiklikleri içeren kanun teklifininden tartışmalı olan sandık başkanlığı ve müşaitlikle ilgili kısımların çıkardı. Meclis Genel Kurul ise 30 Kasım’da teklifin komisyondan çıkan halini kabul etti.

 

Teklife göre:

  • Yüksek Seçim Kurulu, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun kapsamından çıkarılarak, bağımsız bir kod kanunla düzenlenmektedir.
  • Kurul bağımsız hale getirilmekte hiçbir organ, makam, merci ve kişiden emir alamayacağı kural haline getirilmektedir.
  • Bu çerçevede Kurul kararlarına karşı hiçbir merciye ve kanun yoluna başvurulamayacağı belirtilmektedir. Böylece Kurul kararlarına karşı itirazın önü tümüyle ve kesin olarak kapatılmaktadır. Kararların kesinliğine çok sayıda vurgu yapılmaktadır.
  • Kurul merkez ve taşra teşkilatı biçiminde yeniden örgütlenmekte ve Kurul bünyesindeki İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının yerini Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve Özel Kalem Müdürlüğü almaktadır. Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü varlığını sürdürmektedir.
  • Merkezdeki bu teşkilat genişlemesinin yanında taşra teşkilatında önemli değişiklikler yapılmaktadır: Mevcut düzenlemede her seçim çevresinde bir il seçim kurulu, her ilçede bir ilçe seçim kurulu ve seçim bölgelerine konulacak her sandık için bir sandık kurulu bulunmaktadır. Yurt dışında bulunan vatandaşların oy kullanmalarıyla ilgili seçim işlerini yönetmek üzere Ankara İl Seçim Kuruluna bağlı Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu oluşturulmaktadır. Teklifte ilçe ve yurtdışı seçim kurullarına ve gerekli görülen illerde il seçim kuruluna bağlı seçim müdürlükleri kurulmaktadır.
  • Mevcut düzenlemede sandık kurulu başkanlıkları, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından siyasi parti temsilcilerinin katkılarıyla belirlenmektedir. Buna göre, ilçe seçim kurulu başkanı, ilçe seçim kuruluna siyasi partiler dışından getirilen asıl üyelerle (memur üyelerle) görüşerek sandığın kurulacağı seçim bölgesi içindeki veya dışındaki seçmenler arasından iyi ün sahibi olmakla tanınmış, okur – yazar kimselerden, kurula bağlı seçim bölgelerindeki sandıklardan her biri için birer kişi olmak üzere bir liste düzenlemektedir. Kurulun, siyasi partilerden seçilmiş asıl üyelerinden her biri de, ilçe seçim kurulu başkanınca belirlenecek süre içinde, aynı nitelikte kişilerden oluşan birer liste düzenleyerek başkanlığa vermektedirler. İlçe seçim kurulu başkanı bu listelerdeki adaylar arasından kura yoluyla sandık kurulu başkanını belirlemektedir. Teklifte bu ortaklaşa belirleme usulünden vazgeçilmekte bu yetki ilçe seçim kurulu başkanının takdirine bırakılmaktadır. Yeni düzenlemede ilçe seçim kurulu başkanı ilçede görev yapan ve sandık kurulu başkanlığına mani hali bulunmayan kamu görevlileri arasından sandık kurulu başkanını belirlemektedir.Özetle burada,
    • Sandık Kurulu başkanları tek başına ilçe seçim kurulu başkanı tarafından belirlenecektir.
    • Sandık kurulu başkanı olmak için aranan tek koşul o ilçede kamu görevlisi olmaktır.
    • Sandık kurulu başkanlarının belirlenmesinde siyasal partilerin hiçbir etkisi olmayacaktır.
  • Mevcut düzenlemede, siyasi partiler ve bağımsız adaylar, sandık başı işlemlerini takip etmek üzere birer müşahit gönderebilmektedirler. Teklifte müşahitlere yönelik önemli kısıtlamalar getirilmektedir. Yeni düzenlemede kişinin müşahit olduğunu söylemesi ya da bunu belgelemesi yetmeyecektir. Siyasal partiler müşahitlerinin fotoğraflı kartlarını önceden ilçe seçim kuruluna teslim etmek zorunda olacaklardır. Belirtilen sürelerde sandık müşahitlik kartı almayan ve istenildiğinde bunu ibraz etmeyen kişilerin müşahitlik yapmaları söz konusu olmayacaktır.
  • Yüksek Seçim Kurulunun görevleri yeniden belirlenmekte ve mevcut Kanunda ayrıntılı olarak belirlenmiş görevler kaldırılarak Kurulun takdirine bırakılmaktadır. Kurulun daha önceki seçimlerde tartışma konusu olmuş, oy zarflarının ve pusulalarının şekline ilişkin ayrıntılı olarak belirlenmiş görevleri kaldırılarak, seçimin düzen içinde yönetimi ile ilgili işlemleri yapmak, seçim konularıyla ilgili yolsuzluk, şikayet ve itirazları incelemek ve kesin olarak karara bağlamakla görevli olduğu belirtilmektedir.

 

Teklifin tam metnine ulaşmak için tıklayın.

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.