mecliste.org KÜTÜPHANE

Denetlemek: Aktörler ve kavramlar

mecliste.org
27 EYLÜL 2016
DENETİM

Mecliste Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

 

TBMM’nin beş adet bilgi edinme ve denetim yolu vardır:

 

1- Soru

Soru, hükümetin görev ve yetkileriyle ilgili belli bir konuda, Başbakan veya ilgili bakandan bir önerge ile bilgi istemek demek. Soru, talep edilen cevabın şekline göre yazılı ve sözlü olabilir.

  1. Soru önergelerinin taşıması gereken şartlar Soru önergelerinin İçtüzük gereğince şekil ve esas yönünden aşağıdaki şartları taşıması gerek:
    • Kısa olmalı. Sözlü soru önergesi 100 kelimeyi geçmemeli.
    • Herhangi bir belge eklenmemeli.
    • Başbakana veya tek bir bakana yöneltilmeli.
    • TBMM Başkanlığına hitaben yazılmalı.
    • Sadece bir milletvekili tarafından adı, soyadı ve seçim çevresi belirtilerek imzalanmalı.
    • Gerekçesiz hazırlanmalı ve kişisel görüşler ileri sürülmemeli.
    • Kişilik ve özel yaşama ilişkin konular içermemeli.
    • Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek nitelikte olmamalı.
    • Tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konuları içermemeli.
    • Konusu, daha önce verilmiş bir gensoru önergesiyle aynı olmamalı.

     

  2. Soru önergesi nasıl hazırlanır ve işleme alınır? Genel Evrak ve Arşiv Müdürlüğü’ne gönderilerek genel evrak kaydı yapılan soru önergelerinin iş ve işlemleri, havale edildiği Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü’nde, TBMM’nin bilgi edinme ve denetim işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan Denetim Bürosu’nda yapılıyor.

     

    Soru önergesi, öncelikle Anayasa ve İçtüzük hükümleri açısından taşıması gereken şekil ve esasa yönelik şartlara göre inceleniyor. Gerekli şartları taşımayan soru önergesi, TBMM Başkanı tarafından bir yazı ekinde önerge sahibine gerekçeli olarak iade ediliyor. Önerge sahibi, iade edilen önergesini iade gerekçesindeki hususları düzelterek yeniden verebiliyor.

     

    İşleme alınan önergeye Başkanlığa geliş sırasına göre esas numarası veriliyor ve işleme alınıyor.

    Soru önergeleri gereği için Başbakanlığa ve muhatap bakanlığa TBMM Başkanının imzasıyla gönderiliyor.

     

  3. Yazılı soru önergeleri nasıl cevaplandırılır?Yazılı soru önergesinin cevaplandırılma süresi, muhatabına gönderildiği tarihten itibaren 15 gün.
    • Yazılı soru önergesine bizzat muhatap bakanın imzasıyla verilen cevap, Meclis Başkanlığı’na sunuluyor. Cevap metninin bir örneği de önerge sahibi milletvekiline gönderiliyor.
    • Cevap ayrıca soru metniyle birlikte TBMM Başkanlığınca alındığı günkü veya bir sonraki birleşime ait Tutanak Dergisi’nde yayınlanıyor ve TBMM internet sitesinde de ilan ediliyor. Başbakanlık veya ilgili bakanlık, bir aylık ek süre talebinde bulunabiliyor.
    • Yazılı soru önergesi bu sürede yanıtlanmaz ya da ek süre talebinde bulunulmazsa, TBMM Başkanı 10 günlük kesin ve son bir süre veriyor. Bu 10 günlük uyarma süresi içerisinde de cevap gönderilmezse soru önergesinin cevaplandırılmadığı gelen kağıtlar listesinde ilan ediliyor. Uygulamada önergenin gelen kağıtlar listesinde yayımlanmasından sonra da cevap gönderildiği oluyor.

     

  4. Soru önergesi nasıl geri alınır?Soru önergesi işlemde iken her zaman önerge sahibi milletvekili tarafından bir yazı ile geri alınabiliyor. Genel Kurul gündemindeki bir sözlü soru önergesinin geri alınması durumunda geri alma dilekçesi Genel Kurulun bilgisine sunuluyor.

     

  5. TBMM Başkanı’na soru nedir?
    • Bu sorular Başkan veya görevlendireceği başkanvekillerinden biri tarafından cevaplandırılıyor. Soru sözlü ise, önerge verildikten yedi gün sonra Genel Kurul gündemine alınıyor.
    • Bu sorular hakkında da hükümete yöneltilen sorular hakkındaki hükümler uygulanıyor.

     

  6. Soru ve STK’larBir konuda soru önergesi verilmesi, o konunun Meclis gündemine geldiğinin kamuoyu tarafından bilinmesi, konunun yerel ve ulusal basında yer alması anlamına geliyor. Soru önergesi, konunun birinci dereceden muhatabı olan bakana iletilmesi açısından anlamlı. STK olarak bir konuyu milletvekillerine ulaştırdığımızda onlar da bunu soru konusu yapabiliyor. Böylece, soru yoluyla gündeme getirilen, ilgi uyandırılan, dikkat çekilen bir sorunla ilgili adım atılmasını, çözüm üretilmesini sağlayabiliriz.

     

    Soru önergelerine internetten erişim:

    http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/yazili_sozlu_sd.sorgu_baslangic

2- Genel Görüşme

Genel görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi demek.

  1. Genel görüşme önergesinin taşıması gereken şartlar neler?Genel görüşme açılması, hükümet, siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yazılı bir önergeyle istenebiliyor.

     

  2. Genel görüşme önergesinin izlediği süreç nasıl?Genel evrak kaydı alan genel görüşme önergesi Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü’ne gönderiliyor. Önergenin işlemleri, Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü Denetim Bürosu tarafından yürütülüyor. Önergeye bir esas numarası veriliyor ve gelen kağıtlar listesine alınıyor.

     

    Genel Kurul’da gündemin “Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları” kısmında okutulan önerge bilgiye sunulmuş oluyor. 500 kelimeyi geçen önergenin özeti okutuluyor. Önerge, TBMM gündeminin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler” kısmında Başkanlığa geliş sırasına göre yer alıyor.

     

  3. Genel görüşme önergesinin öngörüşmesi nasıl yapılır? Öngörüşme bir genel görüşme önergesi hakkında genel görüşme açılıp açılmayacağına dair yapılan görüşme anlamına geliyor.Öngörüşmede hükümet, siyasi parti grupları, önergedeki birinci imza sahibi milletvekili veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi konuşabiliyor. Öngörüşmede milletvekillerinin şahsı adına konuşma imkanı yok.

     

    Öngörüşmede konuşma süreleri, hükümet ve siyasi parti grupları için 20’şer dakika, önerge sahibi milletvekili için 10 dakika olarak belirlenmiş durumda. Genel görüşme yapılıp yapılmamasına öngörüşme sonunda yapılan oylamayla karar veriliyor.

     

  4. Genel Kurul’da genel görüşme nasıl yapılır?Genel Kurul’da yapılan öngörüşmede genel görüşme açılmasına karar verilirse, genel görüşme günü özel gündem halinde Danışma Kurulu tarafından belirleniyor. Genel görüşmede ilk söz hakkı, genel görüşme önergesindeki birinci imza sahibi veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi milletvekiline ait. Bunun dışında genel hükümlere göre hükümet, siyasi parti grupları ve şahsı adına iki milletvekilinin konuşma hakkı var. Genel görüşmede konuşma süreleri, üyeler için 10’ar dakika; hükümet ve siyasi parti grupları için 20’şer dakika. Genel görüşme sonrasında herhangi bir karar alınması gerekmediği için herhangi bir oylama da yapılmıyor.

     

  5. Genel görüşme önergesi nasıl geri alınır?Genel görüşme önergesinin geri alınabilmesi, TBMM Başkanlığı’na verilecek bu yönde bir önerge ile mümkün. Genel görüşme önergesinde yer alan imza sahipleri imzalarını her zaman geri çekebiliyor. İmzaların çekilmesi sonrası imza sayısı 20’nin altına düşerse Meclis Başkanlığı önergede yeterli imza kalmadığı gerekçesiyle önergeyi işlemden kaldırıyor.

     

  6. Genel görüşme ve STK’larDış politika başta olmak üzere ülkenin bazı genel sorunları genel görüşme yoluyla Meclis gündemine ve dolayısıyla ülke gündemine taşınabiliyor. Önergenin görüşme zamanı vesilesiyle yapılan konuşmalar bile konunun gündeme gelmesine yetiyor. Üstelik öngörüşme ve genel görüşme yapılırsa, Genel Kurul’da tüm parti gruplarının ve hükümetin katıldığı bir tartışmayla konu etraflıca ele alınmış, kamuoyunun dikkati de çekilmiş oluyor.
3- Meclis Araştırması

Meclis araştırması, yasama organının bir konuda bilgi edinmek için oluşturduğu özel bir komisyonla gerçekleştirdiği bilgi edinme ve denetim çalışması anlamına geliyor. Meclis araştırması açılması; hükümet, siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yazılı bir önergeyle istenebiliyor. Önerge, “TBMM Başkanlığına” hitaben yazılıyor.

  1. Meclis araştırması önergesinin izlediği süreçMeclis araştırması önergesi genel evrak kaydı alarak Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü’ne geliyor. Önergenin işlemleri, Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü Denetim Bürosu tarafından yürütülüyor.

     

    Anayasa ve İçtüzük hükümleri çerçevesinde incelenen önergeye (10/…) esas numarası veriliyor ve kağıtlar listesine alınıyor.

     

    Önerge Genel Kurulda, gündemin “Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları” kısmında okunarak bilgiye sunuluyor ve gündemin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler” kısmında esas numarasına göre yer alıyor.

     

  2. Meclis araştırması komisyonu nasıl kuruluyor ve çalışıyor? Meclis araştırması açılıp açılmayacağı hususu genel görüşme usulüne tabi. Genel Kurulda yapılan görüşme sonunda, Meclis araştırması açılıp açılmamasına işaretle oylama yapılarak karar veriliyor. Meclis araştırması açılmasına karar verilirse bir komisyon kuruluyor.
    • Komisyonun üye sayısı, görev süresi ve gerektiğinde Ankara dışında da çalışabileceği hususları Başkanlığın önerisiyle oylanarak Genel Kurulca kararlaştırılıyor.
    • Komisyonda siyasi parti grupları güçleri oranında temsil ediliyor. Meclis araştırması komisyonu konuyla ilgili taraflardan bilgi istemek, inceleme yapmak, ilgilileri çağırıp bilgi almak yetkisine sahip.
    • Meclis araştırması komisyonları üç ay görev yapıyor ve bir aylık bir ek süre mümkün. Komisyon yine çalışmasını tamamlayamazsa, 15 gün içinde araştırmanın tamamlanamamasının nedenleri veya o ana kadar varılan sonuçlar hakkında Genel Kurul’da görüşme açılıyor. Genel Kurul bu görüşmeyle yetinebiliyor ya da yeni bir komisyon kurabiliyor.
    • Meclis araştırması komisyonu raporunda, konu tüm yönleriyle yer alıyor. Rapor dağıtıldıktan sonra üzerinde genel görüşme açılıyor.
    • Genel Kurulun rapor üzerinde yapacağı genel görüşmede ilk söz hakkı, Meclis araştırması önergesindeki birinci imza sahibi veya onun göstereceği bir diğer imza sahibi milletvekiline ait oluyor.
    • Bunun dışında komisyon, hükümet, siyasi parti grupları ve şahsı adına iki milletvekilinin konuşma hakkı da var. Komisyon raporları Tutanak Dergisinde yayımlanıyor ve internette de yer alıyor.

     

  3. Meclis Araştrması Komisyonu ve STK’larMeclis Araştırması Komisyonu, çalışmaları sırasında tüm kesimlerin temsilcileri ile görüşür, sözlü ve yazılı bilgi alıyo ve bunlar arasında STK’lar da var. STK’ların kendilerini ilgilendiren sorunlarla ilgili komisyonlarla çağrı beklemeksizin iletişime geçmesi oldukça faydalı. Komisyon başkanlığına gönderilen yazılı görüşler, başkanlık tarafından dağıtılmaz, dolayısıyla bütün üyelere ayrı ayrı göndermekte fayda var. STK temsilcilerinin komisyonun toplantılarına katılımıysa ancak komisyon başkanının davetiyle mümkün.

     

    Meclis araştırması komisyonlarına ilişkin bilgilere erişmek için:

    http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/arastirma_onergesi_sd.sorgu_baslangic

4- Meclis Soruşturması

Meclis soruşturması, Başbakan veya bakanların görevleri sırasında ve görevleri ile ilgili işledikleri suçlardan dolayı, Anayasa Mahkemesi’nin Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamanın başlamasını sağlayan ve bizzat yasama organı tarafından yerine getirilen hukuki süreci ifade ediyor.

  1. Meclis soruşturması önergesinin taşıması gereken şartlar neler?Meclis soruşturması açılması TBMM üye tamsayısının en az onda birinin, yani 55 vekilin vereceği bir önerge ile istenebiliyor. Önergede muhatap başbakan veya ilgili bakanların, görevleriyle ilgili hangi suçu işledikleri, bu suçların hangi mevzuat hükmüne aykırı olduğu belirtilmeli.

     

  2. Meclis soruşturması önergesinin izlediği süreçMeclis soruşturması önergesi, gelen kağıtlar listesine alınıyor ve Genel Kurul’da okunuyor. Meclis soruşturmasının açılıp açılmamasına, TBMM Başkanlığına geliş tarihinden itibaren bir ay içerisinde yapılacak görüşme sonucunda TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla karar veriliyor. Oylamada nitelikli çoğunluk aranmıyor, olağan karar yeter sayısı ile yetiniliyor.

     

  3. Meclis soruşturması komisyonu nasıl kurulur ve çalışır?Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasî partilerin güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her parti için ayrı ayrı ad çekilerek kurulacak 15 kişilik Meclis soruşturması komisyonu oluşturuluyor.
    • Meclis soruşturması komisyonu, Genel Kurul kararıyla oluşturulduktan sonra yapacağı ilk toplantıda başkan, başkanvekili, sözcü ve katip üyeyi seçiyor.
    • Meclis soruşturması komisyonu, raporunu kuruluşundan itibaren iki ay içinde veriyor. Soruşturmanın bitirilememesi halinde, komisyona iki aylık yeni ve kesin bir süre veriliyor.
    • Meclis soruşturması komisyonu, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanıyor ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar veriyor.
    • Komisyonun çalışmaları gizli. Daimi komisyonların aksine Meclis soruşturması komisyonunun toplantı ve çalışmalarına kendi üyeleri dışındaki milletvekilleri katılamıyor.

     

    Meclis soruşturması komisyonu kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlardan konu ile ilgili bilgi ve belgeleri isteyebiliyor, gerekli gördüklerine el koyabiliyor, Bakanlar Kurulunun bütün vasıtalarından faydalanabiliyor, Bakanlar Kurulu üyelerini, diğer ilgilileri, tanık ve bilirkişileri dinleyebiliyor. Komisyon, hakkında Meclis soruşturması açılması istenilen Başbakan veya bakanın savunmasını alıyor. Talep edeceği belgeleri temin ettiriyor. Komisyon, alt komisyonlar kurarak Ankara dışında çalışma kararı da alabiliyor.

     

  4. Meclis soruşturması komisyonu raporu nasıl görüşülüyor ve hukuki sonucu ne?Meclis soruşturması komisyonu raporu, Başkanlığa verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde bastırılarak hakkında soruşturma açılması istenen Başbakan veya bakana derhal gönderiliyor ve TBMM üyelerine dağıtılıyor.
    • Rapor, üyelere dağıtımından itibaren 10 gün içinde görüşülüyor. Meclis soruşturması komisyonu tarafından hazırlanan rapor Yüce Divana sevk veya sevk etmeme şeklinde ortaya çıkabiliyor.
    • Komisyonun raporları ile Genel Kurulun Yüce Divana sevk kararlarında hangi ceza hükmüne dayanıldığı belirtiliyor.
    • Komisyonun Yüce Divana sevk etmeme yönündeki raporlarının reddi, ancak, Yüce Divana sevke dair verilen ve sevk kararının hangi ceza hükmüne dayanıldığını gösteren bir önergenin kabulüyle mümkün.
    • Meclis soruşturması komisyonu raporunun görüşmesinde, komisyona, şahısları adına altı milletvekiline ve hakkında soruşturma açılmak istenen Başbakan veya bakana söz veriliyor. Son söz, hakkında soruşturma açılması istenen Başbakan veya bakana ait ve süre sınırlanaması yok. TBMM İçtüzüğü raporun görüşülmesi sırasında kimlerin söz talebinde bulunacağını belirtiyor, ama siyasi parti grupları ile hükümete söz hakkı tanımıyor. Siyasi parti grupları açısından bu durum Anayasadaki yasaklamanın bir sonucu.
    • Komisyon raporu Genel Kurulca gizli oyla karara bağlanıyor. Üye tam sayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla karar veriliyor.
    • TBMM’ce Yüce Divana sevk kararı alınırsa dosya, en geç yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne gönderiliyor. TBMM’nin Yüce Divana sevk kararı kesin. Başbakanın Yüce Divana sevki kararıyla birlikte hükümetin görevi sona eriyor, bakanın ise sadece kendisinin görevi bitiyor.

     

    Meclis soruşturması komisyonlarına ilişkin bilgilere erişmek için:

    http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/sorusturma_onergesi_sd.sorgu_baslangic

5- Gensoru

Gensoru, Bakanlar Kurulunun genel politikası ya da bir bakanın kendi bakanlığında izlediği politika ve uygulamalar hakkında Meclis tarafından yapılan bir denetim yolu. Görüşmeler sonunda verilecek bir güvensizlik önergesi veya Bakanlar Kurulu’nun güven istemi üzerine, Başbakanın, bir bakanın ya da hükümetin düşürülmesine kadar varabilen sonuçları ile hükümet üzerinde doğrudan etkili bir denetim aracı. Gensoru önergesi, bir siyasi parti grubu adına veya en az 20 milletvekilinin imzasıyla veriliyor.

 

Gensoru önergesinin izlediği süreç ve görüşülme usulü nasıldır?

Gensoru önergesi, verilişinden sonraki üç gün içinde Başkanlık tarafından bastırılarak üyelere dağıtılıyor; sonrasındaki 10 gün içinde gündeme alınıp alınmayacağı görüşülüyor. Bu görüşmede ancak, önerge sahiplerinden biri, siyasi parti grupları adına birer milletvekili, Bakanlar Kurulu adına Başbakan veya bir bakan konuşabiliyor.

 

Gündeme alma kararıyla birlikte, gensorunun görüşülme günü de belli ediliyor; ancak gensorunun görüşülmesi, gündeme alma kararının verildiği tarihten başlayarak iki gün geçmedikçe yapılamıyor ve yedi günden sonraya bırakılamıyor. Gensoru görüşmeleri sırasında üyelerin veya grupların verecekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya Bakanlar Kurulu’nun güven isteği, bir gün geçtikten sonra oylanıyor. Oylamada sadece güvensizlik oyları sayılır ve Bakanlar Kurulunun veya bir bakanın düşürülebilmesi, üye tamsayısının salt çoğunluğu (276) ile mümkün.

6- Denetim İşlevi Gören Komisyonlar

Komisyonların, yasama ve denetim faaliyetlerinde önemli işlevleri var. Kanun yapım sürecinin mutfağını oluşturan komisyonlar, kanun tasarı ve tekliferini rapora bağlayarak Genel Kurul’da görüşülmeye hazır hale getiriyor. Uygulamada konunun daha ayrıntılı incelenebilmesi için zaman zaman alt komisyonlar kurulabiliyor. Bazı komisyonların, kanunlarla verilmiş başka görevleri de var. Örneğin bazı daimi komisyonlar denetim işlevi görüyor. Meclis araştırması ve Meclis soruşturması komisyonları ise geçici denetim komisyonları.

 

Ayrıca TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yolları arasında sayılmayan ancak özü, içeriği ve niteliği itibariyle denetim faaliyeti yürüten bazı komisyonlar da var. Bunlar Dilekçe Komisyonu, Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin hesap ve işlemlerini denetleyen KİT Komisyonu, İnsan Hakları İnceleme Komisyonu, AB Uyum Komisyonu ve Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu.

Kilit Kavramlar

İçtüzük nedir?

İçtüzük, Meclis’in yapısını ve işleyişini düzenleyen kurallar bütünü. İçtüzük’te, Meclis Başkanlığı, Başkanlık Divanı, Danışma Kurulu, Komisyonlar ve Genel Kurul gibi kurumların yapısı ve işlevi düzenlendiği gibi önermeden kabulüne kadar yasa yapım süreci ile denetim yollarının işleyişine ve Meclis’in diğer faaliyetlerine yönelik hükümler de yer alıyor.

 

İçtüzük’e http://www.tbmm.gov.tr/ictuzuk.htm adresinden ulaşılabilir.

 

Tüm önergeler için sınır ne?

Her bir denetim yolu önergesi için geçerli iki sınırlama var. İlki, Anayasa, yargı bağımsızlığını korumak amacıyla, görülmekte olan bir davada kullanılan yargı yetkileri ile ilgili soru sorulamayacağını, görüşme yapılamayacağını öngörüyor. İkinci olarak da, Meclis İçtüzüğü, Meclis Başkanlığı’na verilen önergelerde ve her türlü yazıda kaba ve yaralayıcı ifadeler kullanılamayacağını söylüyor.

 

Gelen Kağıtlar Listesi

Kanun tasarısı ve teklifi Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Sayıştay tezkereleri, komisyon raporları, denetim önergeleri gibi yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin resmi belge ve dokümanların başlığını, sahibini, geliş tarihini, kayıt ve takibini kolaylaştıran esas numarasını, Meclis içindeki hareketlerini gösteren, duyuru ve bilgilendirme amaçlı basılı materyal. Gelen Kağıtlar listesi TBMM internet sitesinde de yayınlanıyor.

http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/gelen_kagit.liste

 

Tutanak Dergisi

Meclis Genel Kurulu’nda yapılan tüm konuşmaların tutanaklarının ve katip üyeler tarafından okunan yazıların yer aldığı, Genel Kurul’un her birleşimine ait basılı yayın. Tutanaklara ilaveten derginin sonunda, görüşülen komisyon raporları, yazılı soru önergeleri ve cevapları, o günkü birleşimin basılı gündemi ve Gelen Kağıtlar listesi ek olarak yer alıyor. Genel Kurul görüşme tutanaklarına TBMM internet sitesinden de ulaşılabiliyor:

http://www.tbmm.gov.tr/tutanak/tutanaklar.htm

 

TBMM Genel Kurul Gündemi

Genel Kurul’un belirli bir gündeki toplantısına birleşim deniyor. Birleşim açıldıktan sonra Başkan’ın takdiriyle verilen gündem dışı konuşmalar yapılıp, Genel Kurul’un bilgisine sunulacak işlere geçiliyor. Bu kısımda okunarak bilgiye sunulan, görüşülerek veya görüşülmeksizin oylanarak karara bağlanan çeşitli işler yer alıyor. Anayasa ve İçtüzük tarafından belirli sürelere bağlanmış genel görüşme, gensoru, Meclis soruşturması gibi işlerin görüşüldüğü konular özel gündem kısmında ele alınıyor. Seçim işleri gündemin seçim kısmında yapılıyor. Sözlü sorular için Salı ve Çarşamba günleri birer saat ayırılıyor. Ayrıca denetim konularının görüşülmesi Salı günü, kanun tasarı ve tekliflerinin görüşülmesi ise Çarşamba ve Perşembe günü yapılıyor.

 

Ana bölümleriyle TBMM Genel Kurulu gündemi:

  • Gündem dışı konuşmalar
  • Genel Kurul’a sunuşlar
  • Özel gündemde yer alan işler
  • Seçimler
  • Sözlü sorular
  • Meclis araştırması ve genel görüşme önergeleri
  • Kanun tasarı ve teklifleri

 

TBMM sitesinden Genel Kurul gündemine erişmek için:

http://www.tbmm.gov.tr/gundem/gundem.htm

 

Sıra Sayısı

TBMM Basımevi’nde basılan Meclis komisyonları raporlarına verilen sayı. Sıra sayılarında komisyonun hazırladığı raporla birlikte, Meclis araştırması önergeleri, kanun tasarı ve teklifleri gibi görüştüğü isle ilgili metinler de yer alıyor.

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.