OHAL DÖNEMİNDE YASAMA

696 Sayılı KHK ile taşeron işçilere yönelik düzenlemeler yapıldı

mecliste.org
05 OCAK 2018
GÜNCELLEMELER

Kamuoyunda uzun zamandır tartışılan taşeron meselesi 696 sayılı Olağanüstü  Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi (KHK) ile düzenlendi. 696 sayılı KHK’nın taşeron düzenlemesi ile ilgili kısımlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici maddeler bulunuyor.

 

Taşeron düzenlemesi neden önemlidir?

 

Kamuda çalışan taşeron işçiler ile ilgili tartışmanın temelinde, söz konusu işçilerin kendileri ile aynı işi yapan kamu işçilerinden farklı çalışma şartlarında iş görmesi bulunmaktadır. Çalışma saatlerinin uzunluğu, yetersiz iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, izin, kıdem ve sendika gibi temel sosyal haklar ile ilgili sıkıntılar  taşeron konusundaki tartışmaların odak noktasıdır. Kamuda çalışanların faydalandığı toplu iş sözleşmesi  ve sendika üyeliği gibi haklardan faydalanamayan taşeron işçiler için yasal düzenleme ile ilgili taleplerin artması ile bu konuda yasal düzenleme yapılması ihtiyacı doğdu.

 

696 Sayılı KHK ile Taşeron Çalışma Nasıl Düzenlendi?

 

Türkiye’de merkezi ve yerel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde kamu görevlileri, genel olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesi hükmüne göre istihdam edilmektedir. Bu kanunun 4. Maddesinde kamu hizmetlerinde istihdam şekilleri düzenlenir. Kamuda çalışanların 4A, 4B, 4C ve 4D’li diye adlandırılmasının sebebi söz konusu bu maddedir. Bu maddeler ile A. Memur, B. Sözleşmeli Personel, C. Geçici Personel ve D. İşçilerin, kamudaki istihdamı düzenlenir.

 

696 Sayılı KHK’nın, 17. ve 18. Maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları kanunun geçici pozisyonda çalıştırılanlar hakkında düzenleme yapıldı. Kanunun (C) fıkrası yürürlükten kaldırılarak kamuda geçici personel statüsündeki istihdama son verilerek, bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmetlerde çalıştırılması öngörülenler ile özelleştirilen kuruluşlardaki işçilerden iş akitleri feshedilenlerin de 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak istihdamına imkân sağlanmaktadır.

 

Düzenleme kapsamında geçici personel tahsis edildiği teşkilat ve birimde geçici personel olarak yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam edeceklerdir. Bu kapsamdaki personel yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar sözleşmeli personel pozisyonlarında (4/B) istihdam edilecektir. Yani, çalışma süreleri emekliliğe hak kazandıkları tarih ile sınırlandırılmaktadır.

 

Kamuda hizmet alım sözleşmesi ile çalıştırılanlar yani taşeron olarak çalışanların çalışması ise, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici maddeler ile kamu kurumlarında hizmet alım sözleşmeleri kapsamındaki taşeron işçiler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (D) bendi kapsamındaki sürekli işçi kadrolarına geçirilmektedir.

 

2 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe girecek olan düzenleme ile hem merkezi yönetim hem de belediye ve il özel idareleri gibi mahalli idarelerde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılanların çalışma şekilleri düzenlenmiştir. Bu kapsamda çalışanlardan belirlenen şartları taşıyanların, öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde çalıştıkları kamu idarelerinde sürekli işçi kadrosuna geçişleri 2 Ocak 2018’den itibaren 90 gün içinde sonuçlandırılması hüküm altına alınmıştır.

 

696 Sayılı KHK ile yapılan taşeron düzenlemesine göre; taşeron işçilerin kıdem tazminatları ve izin süreleri İş Kanunu çerçevesinde dikkate alınacaktır. Sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin, çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki hizmetlerde, emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanacakları tarihi geçmemek üzere istihdam edilmeleri öngörülmektedir.

 

Bu uygulama kapsamına; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna tabi genel ve özel bütçeli kamu idareleri,  bu idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı KHK’ya ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, Mahalli idarelere bağlı kuruluşlar (Su ve kanalizasyon idareleri vb.) İl özel idareleri ile belediyelerin üyesi oldukları mahalli idare birlikleri (Köylerin üyesi olduğu birlikler kapsamda görünmüyor.), mahalli idarelerin veya bağlı kuruluşlarının şirketleri girmektedir.

 

Taşeron düzenlemesinin kapsamı ile ilgili kısıtlar, işçilerin kadroya geçirilme süreci ve ayrıntılar ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 5 Ocak 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğinde bulunmaktadır. Tebliğde, ayrıca işçilerin nasıl seçileceği (sözlü, yazılı sınav), tespit ve itiraz komisyonları, itirazlar, başvuruda istenen belgeler de açıklanıyor. Resmi Gazete’de yayınlanan ilgili tebliğe ulaşın.

 

Düzenlemenin KHK ile yapılması ne demektir?  

 

Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde KHK ile yapılabilecek düzenlemelerin usulü Anayasa ile belirlenmiş ve sınırları çizilmiştir. Anayasanın 121. maddesi, OHAL döneminde çıkarılan KHK’lerin olağanüstü halin gerekli olduğu konularla kısıtlı kalmasını düzenler. Yüz binlerce işçiyi ilgilendiren taşeron düzenlemesinin KHK ile yapılması, KHK’lerin hızlı bir yasa yapım yöntemi haline gelmesi ve Meclis’in yasa yapım sürecinin dışında bırakılması anlamını taşımaktadır.

 

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.