mecliste.org'dan

Meclis tatilde, ama bazı komisyonlar yaz mesaisinde

mecliste.org
31 TEMMUZ 2019
mecliste.org'dan

Bu yaz, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Dilekçe Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu ile Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu tatilde de mesaide. Yanı sıra, hayvan hakları için kurulan ve uzun zamandır raporu beklenen komisyonun neler yaptığını görebilme şansımız da olacak.

 

TBMM’nin 27. dönem ikinci yasama yılı, 19 Temmuz Cuma meclisin tatile girmesiyle sona erdi. Meclis 1 Ekim 2019’da yeniden çalışmaya başlayana kadar genel kurul ve ihtisas komisyonları toplanmayacak. Ancak 16 Temmuz’da genel kurulda alınan karar gereği, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Dilekçe Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu ile Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu tatilde de mesai yapabilecek. Ayrıca, bu yasama yılında kurulan ve çalışmalarını tamamlayan komisyonların raporlarını yazabilmeleri için de tatil en uygun zaman. Bazı araştırma komisyonlarında ise çalışmalar tamamlanmadığından toplantılar üçüncü yasama yılında devam edecek. Temmuz ayında kurulması kararı alınan, ancak henüz üye seçim aşamasında olan Rabia Naz Vatan Başta Olmak Üzere Şüpheli Çocuk Ölümlerinin Araştırılması ve Bu Konuda Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu ise çalışmalarına Ekim ayında başlayacak.

 

27. dönem ikinci yasama yılında kurulan toplam altı araştırma komisyonundan dördü çalışmalarını tamamladı. Rapor yazım aşamasına gelen komisyonlardan biri de Hayvanların Haklarının Korunması ile Hayvanlara Eziyet ve Kötü Muamelelerin Önlenmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu.

 

Hayvan haklarını araştıran komisyonun hikayesi

 

Komisyon, hayvanlara dönük ardı ardına yaşanan eziyet, işkence ve tecavüzlerin ardından, kötü muamelenin önlenmesi, caydırıcı cezai düzenlemeler ve hayvan haklarının yasal güvence altına alınmasıyla ilgili kamuoyu baskısı artmıştı. Komisyon bu baskı altında ve tartışmalar sürerken kuruldu.

 

Ülkemizde, daha önce pek çok kez STK’lar konuyu gündeme getirmişlerdi. Örneğin, 2018 yılında Adalet Bakanlığının bu konuda çalışma yürüttüğü ifade edildi ve teklifin içeriğine dair geniş bir tartışma yürütüldü; ancak devamı gelmedi.

 

Aslında 5199 sayılı Hayvan Koruma Kanununda ve Türk Ceza Kanunu’nda değişiklik yapılmasını talep eden, MHP, CHP, İYİ Parti ve HDP milletvekillerinin hazırladığı pek çok kanun teklifi,  daha geçtiğimiz yasama yılında TBMM başkanlığına sunulmuştu. Fakat, yerel seçimler nedeniyle meclisin çalışmalara ara vermesi nedeniyle, tekliflerin görüşülmesi ötelenmişti. Ancak 20 Şubat’ta TBMM Genel Kurulunda, AK Parti, CHP, HDP, MHP ve İYİ Parti gruplarının ortak önergesiyle hayvanlara uygulanan şiddet ve kötü muamele olaylarının incelenerek, bu olayların önlenmesi için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir araştırma komisyonu kuruldu. Komisyon üye seçimi tamamlandıktan sonra, Mayıs ayında çalışmaya başladı.

 

Çalışmalar geniş katılımlıydı

 

Toplam dokuz toplantı yapan ve İstanbul Adalar’a faytonları çeken atları yerinde görmek için bir saha ziyaretinde bulunan komisyon, son toplantısını 9 Temmuz’da gerçekleştirdi.

 

Komisyon çalıştığı süre boyunca STK’ların, kamu kurum ve kuruluşları ile yerel yönetimlerin, baro, üniversite ve uluslararası kuruluşların görüşlerine başvurdu; uzman, hak savunucusu, hukukçu, akademisyen, kamu görevlisi ve temsilcilerin talep ve önerilerini dinledi.

 

Komisyona katkı sunan ve görüş verenler arasında Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Türkiye Belediyeler Birliği, Ankara, İzmir, Konya, Samsun, Erzurum ve Denizli Büyükşehir Belediyesi ile Mamak, Çankaya, Yenimahalle, Eskişehir Tepebaşı, Şişli belediyelerinden kamu görevlileri, uzman ve bürokratlar, Gazi Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültelerinden akademisyenler, Türk Veteriner Hekimleri Birliği, Türkiye Barolar Birliği Hayvan Hakları Kurulu, Ankara ve İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezilerinden uzman ve hukukçular, Deniz Memelileri ve Yunus Parkları Derneği, Petfood Endüstrisi Platformu, Evcil Hayvancılık İş Adamları Derneği ve Denge Veterinerlik Hizmetlerinden sektör temsilcileri vardı. Komisyon, ayrıca STK temsilcisi, veteriner hekim, aktivist, gözlemci ve bu alanda çalışma yürüten çok sayıda uzmanın da görüşüne başvurdu. Komisyon toplantılarına katılım gösteren STK’lar ise şöyle:

 

  • HAYTAP Hayvan Hakları Federasyonu
  • Ege Hayvan Hakları Federasyonu
  • Empati Platformu
  • Hayvanların Yaşam Hakları Konfederasyonu (HAYKONFED)
  • Doğa Derneği
  • Simorg Derneği
  • Empati Dohaysa Derneği
  • Patiko Başkent Birliği
  • Hayvanları Kurtarma Derneği
  • Hayvan Hakları ve Etiği Derneği
  • Anadolu Hayvan Hakları Federasyonu
  • Yunuslara Özgürlük Platformu
  • Deneye Hayır Platformu
  • Faytona Binme Atlar Ölüyor İnisiyatifi
  • Hayvanlara Adalet Derneği
  • Dayanışma Hayvan Hakları Federasyonu
  • Ak Teşvikiye Hayvanseverler Platformu

 

Komisyon görüşmeleri esnasında hayvana şiddet ve tecavüz vakaları, sokak hayvanlarının beslenme ve sağlık problemleri, sokağa terk edilen evcil hayvanlar, hayvan hastanesi ve barınaklarının mevcut hali ve sorunları, kısırlaştırma işleminin mevzuattaki işleyişi, tek tırnaklı hayvanların kimliklendirilmesi, yunus parklarının dünyadaki ve Türkiye’deki durumu, deniz memelilerinin ithalatındaki işlemler, yurtdışından gelen hayvanlar, bu hayvanların gümrüklerde tutulma süreleri ve barındırılmaları, yaban hayvanları ve kuşlarla ilgili gözlemler ve yaban hayatını korumak için yapılması gerekenler gibi pek çok konu sunumlar, görüş önerileri ve tartışmalar ile değerlendirildi. Tüm bu görüşmeler neticesinde komisyonda, hayvanların daha iyi şartlarda yaşamaları için öneriler sunuldu.

 


Komisyonda dile getirilen önerilerden bazıları

 

  • İl ve ilçelerde hayvan hastanesi ve barınak hekimi sayısı artırılmalı
  • Belediyelerde, ilçelerde hayvan veterinerliklerine, veteriner müdürlüklerine daha fazla önem gösterilmeli ve işler ehil kişilere yaptırılmalı
  • Adalar’daki ulaşım sisteminde atlı fayton sisteminden vazgeçilip, yerine elektrikli sistem kurulmalı
  • 2018’de yürürlüğe giren Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi Yönetmeliğinin uygulamada yol açabileceği sorunlar giderilmeli, kimliklendirme işlemi yaygınlaştırılmalı
  • Sayıştay onaylı, devlet kontrolünde bir fon oluşturulmalı, fon belediyelere sistemli bir şekilde dağıtılarak, belediyelerdeki hayvan bakımevlerinin düşük standartlarının yükseltilmesi sağlanmalı. 5199 sayılı kanunda ihlal edilen eylemlerden kaynaklı cezaların bu fona aktarılması sağlanarak, “hayvan zabıtası”, “hayvan polisi” istihdam edilmeli ve bu fondan bu hizmetlere kaynak sağlanmalı
  • Hayvanların iller arası transferlerinde de keyfi uygulamaların önüne geçilmeli, belirli standartlar getirilmeli ve Avrupa Birliği standartları ölçeğinde var olan kuralların da uygulanmasında daha titiz davranılmalı
  • Ülkede seferberlik halinde eş zamanlı kısırlaştırma yapılmalı ve bu kısırlaştırma işleminin ehil insanlar tarafından yapılması sağlanmalı
  • Hayvanları sokağa veya ormana terk etme durumunda kişilere verilen sembolik para cezaları caydırıcı seviyeye yükseltilmeli
  • Hayvan dövüşü, hayvan tecavüzü gibi suçların Kabahatler Kanunu’ndan çıkarılıp nitelikli suç kapsamında yargılanmasına yönelik yasal düzenleme yapılmalı ve suçlara uygulanacak cezalar da buna göre düzenlenmeli
  • Deneylerde hayvanların kullanılmasından vazgeçilerek bunun yerine farklı alternatifler üretilmeli
  • Hayvanlara zarar vermelerinden ötürü havai fişek kullanımı yasaklanmalı
  • Hayvanat bahçesi, sirkler ve yunus parkları yasaklanmalı

 

YAZAR mecliste.org

mecliste.org, meclisin yasama, denetim ve temsil işlevleri hakkında ve kanun tasarı ve tekliflerinin içeriği ile ilgili doğru, güvenilir bilgiye sahip olmak, kanun tasarı ve teklifleri ile ilgili farklı bakış açılarını görmek, yasa yapım sürecinde karar vericilere görüşlerini ve önerilerini iletmek isteyenlerin Türkiye’de ilk kez buluşacağı bir platform.